Balkon Var mı? | 2019
Tophane-i Âmire KSM Tek Kubbe Salonu
23 Mayıs-9 Haziran
23 Mayıs 2019’da gerçekleşen performans görüntülerinden oluşan bu video sergiye eşlik etmek üzere hazırlanmıştır. Balkon Var mı? video: Selin Yağmur Sönmez & Aras Yazıcı.
Balkon Var mı? sergi düzenleme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? sergi düzenleme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? sergi düzenleme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? sergi düzenleme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? sergi düzenleme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? sergi düzenleme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? yerleştirme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? sergi görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Sandık Odası, 2019, Branda üzerine dijital baskı yerleştirme, 280 x 358 cm.
Balkon Var mı? açılış performansı görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? açılış performansı görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? sergi görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Taşınan Balkon, 2019, Branda üzerine dijital baskı, 250 x 600 cm.
Gül Bahçesi yerleştirme görüntüsü, 2019, Branda üzerine dijital baskı, 180 x 305 cm.
Balkon Var mı? sergi görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Ebruların Balkonu, 2019, Branda üzerine dijital baskı, 233 x 616 cm.
Ebruların Balkonu (detay), 2019, Branda üzerine dijital baskı, 233 x 616 cm.
Balkon Var mı? yerleştirme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Balkon Var mı? panoramik yerleştirme görüntüsü, 23 Mayıs-9 Haziran 2019.
Performans fotoğrafları: Aras Yazıcı
BALKON VAR mı?
23 Mayıs-9 Haziran 2019
Mekân ve mimarlık üzerinden geliştirdiği düşüncelerle çalışmalarını oluşturan Lebriz Rona’nın barınma mekânlarında yeni yaşam deneyimlerimizi sorgulayan beşinci kişisel sergisi “Balkon Var mı?”, 23 Mayıs – 9 Haziran 2019 tarihleri arasında Tophane-i Âmire Tek Kubbe Salonu’nda gerçekleşti. Bu sergide Rona mekânla ilişkisini İstanbul’daki ahşap köşklerin, tarihi betonarme binaların ve apartmanların gerçek ölçülerindeki balkonları üzerinden kurdu.
2011 yılında Daire Galeri’de gerçekleştirdiği “Taşınan Ev” sergisinde, taşınma sırasında kullanılan koli kutularının üzerine yerleştirdiği biçimlerle bütünleştirerek onları evin metaforuna dönüştüren Rona, “Balkon Var mı?” sergisinde ise balkonu, yaşantının doğaya ve sokağa açılan eşiği olarak ele aldı. Sergi, İstanbul’daki kentsel dönüşümle birlikte balkonların mimariden giderek silinmesini; bunun kuşlarla, ağaçlarla, çiçeklerle, güneşle, rüzgârla, sokakla, komşulukla ve gündelik yaşamla kurduğumuz ilişkileri nasıl dönüştürdüğünü sorgularken, balkonların yaşamsal ihtiyaçlara göre yeniden tanımlanan çok işlevli bir kullanım alanı olmasına da dikkat çekmektedir.
Çizerek düşüncelerini geliştiren Lebriz Rona, çalışmalarının taslaklarını büyük boyutlu siyah eskiz defterine, sanki sergi mekânına yerleştirilmişçesine ölçekli olarak hazırladı. Bu defterden seçilen on beş çizimin kâğıda aktarılan kopyaları, 2018 yılında Balıkesir’deki bağımsız sanat mekânı Blogspot’ta “Ön Çalışmalar” başlığıyla sergilendi. Balkonların gerçek ölçülerinde sergilenmesi arzusu ise uzun süren bir mekân arayışını beraberinde getirdi. “Balkon Var mı?” sergisinin Tophane-i Âmire Tek Kubbe Salonu’nda gerçekleşmesiyle birlikte Rona, seçtiği dokuz balkonu branda üzerine renkli dijital baskı olarak gerçek ölçülerinde üretti.
Serginin açılışı, tamamlanmış büyük boyutlu çalışmalarla birlikte, onun kurulma sürecini görünür kılan bir performansla gerçekleşti. Gerçek ölçülerinde oluşturulan işler vurmalı ve ritmik müziklerin eşlik ettiği bir akış içinde izleyicilerin önünde yerleştirildi. Performans, bir binanın inşa edilmesine benzer biçimde, serginin kendi kuruluşunu sahneleyen bir eylem olarak kurgulandı. Böylece “yerleştirme”, yalnızca sanat yapıtlarının mekâna yerleştirilmesini tanımlayan bir terim olmaktan çıkarak, izleyicinin önünde gerçek zamanlı gerçekleşen fiziksel bir yapım süreci olarak da görünür hâle geldi.
Sergide, işlerin yanı sıra üretim sürecine ait eskiz ve not defterleri, cetveller ve sergi maketi de yer aldı. Böylece izleyici yalnızca tamamlanmış işleri değil, düşüncenin, planlamanın ve yapım sürecinin izlerini de takip edebildi. Performans sırasında çekilen video kaydı ise sergi boyunca mekânda gösterildi.
“Balkon Var mı?”, insanı evinde tecrit edilmişlikten kurtaran; doğayla, sokakla ve gündelik yaşamla ilişki kurmasını mümkün kılan balkonun, İstanbul’da kentsel dönüşümle giderek küçülmesini, işlevsizleştirilmesini hatta bazılarının mimariden tamamen silinmesini odağına alırken, kaybolan yaşam kültürünü de görünür kılmaktadır.